GÖRSEL TASARIM İLKELERİ VE ÖĞELERİ

Tasarım Öğeleri

•     Çizgi
•     Sekil
•      Alan
•      Boyut
•      Doku
•     Renk
•     Yön
•      Ölçü
•      Ton

Çizgi: Çizgi gözü belirli bir alanda ya da bir alan etrafında hareket ettirerek dikkatli bir yol boyunca sürükleyen veya bir noktaya çeken tek boyutlu bir yapıdır. Dikkati belirli bir noktaya çekebildiği gibi belirli bir yolun izlenmesini de sağlayabilir. Şekilleri ayırma ve birleştirme işlevi görürler.

Şekil: Şekil bir yüzey üzerine yaratılan iki boyutlu biçimlerdir. Kendine bağlanan bir çizgi, bir şekil oluşturur. Şekiller anlamlı bir bütün oluşturmak için bir araya gelebilir. Şekiller kimi zaman herhangi bir cismin sadece kenar çizgileri ile görüntülenmesinde kullanılırlar. Bunu siluet olarak ifade etmek de mümkündür.

Alan :Görsel materyallerde alan kullanımı materyalin anlaşılabilir olması açısından büyük önem taşır. Alan, boş veya dolu olarak ikiye ayrılır. Bir tasarımda boş alanların dağılımı, görsel öğelerin yerleştirilmesi

kadar önemlidir. Görsel ögeler ve kelimeler etrafında bırakılan boş

alanlar kalabalık, karışık duygusuna engel olur

Boyut :Görsel tasarım içerisinde kullanılan bir cismin boyutu çoğu zaman yanıltıcı olabilir. Boyut algısı, algılanan uzaklıkla ve algılanan uzaklıktaki boyutla ilişkilidir.

Doku: Görselin hem daha gerçekçi gözükmesine, hem de zeminle cisim arasında oluşan farklılık sayesinde daha rahat algılanmasına yardımcı olur. Malzemelerin özelliğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Düz, pürüzlü, mat, parlak,

saydam ve renkli malzemeler olabilir. (Örneğin; asetat , renkli karton, kağıt vb.)

Renk: Görsel materyallerde önemli bir unsur olmakla birlikte etkililiği bilinçli kullanılmasına bağlıdır. Günümüz eğitim teknolojileri kapsamında kullanılan araç gereçler –özellikle yansıtım (projeksiyon) cihazları –materyallerdeki renk kullanımını daha da önemli hale getirmektedir.

Yön:Çizgiler veya üç boyutlu cisimler konumları ile bir takım yönler gösterir. Yatay ve dikey yönler arasında birçok ara konumda yön vardır. Yönleri birbirini kesen ve dik durumda olan çizgi ve biçimler zıt ve aykırı sayılır. Birbirine yakın uygunluk ve paralelde olanlar ise uygun durumda kabul edilir.

Ölçü:Ölçü ve oran, görsel sanatlarda çok kullanılan bir kavramdır. İnsan genel olarak her şeyi kendisine göre ölçülendirir. Kendi değerinin ve ölçü bilincinin dışına taşan oranlar, insanı rahatsız eder. Buna göre ölçü; iki büyüklük arasındaki birimsel ilişkidir diyebiliriz.Tasarımda önemli olan biçimlerin amaca uygun olarak uyumlu ve dengeli ve estetik düzeni ortaya koyabilmesidir.

Ton: Tasarım yüzeyleri üzerinde en fazla izlenen tonlar; grinin çeşitlemeleri ve siyahtır. Gri tonlar genellikle görsel imgenin yarım ton reprodüksiyon tekniğiyle tramlanması yöntemiyle elde edilmektedir. Ton ve çizgi; tasarımda kontrast oluşturan elemanlardır.

Tasarım İlkeleri

• ·        Bütünlük
• ·        Denge
• ·        Vurgu
• ·        Hizalama
• ·        Yakınlık
• ·        Tutarlılık
• ·        Oran- Orantı

Bütünlük: Bir görseli meydana getiren öğelerin bir bütün olarak görünmesini sağlayan, öğeler arasındaki ilişkidir. Yararı olmayan hiçbir yazı, şekil, resim vb. unsur bulunmamalıdır. Bütünlüğü oluşturacak olan ilişkinin kurulabilmesi için bir önceki konuda bahsedilen tasarım öğelerinden (çizgi, şekil, renk, vb.) faydalanılır.

Denge: Öğretim materyalleri üzerinde denge, yatay ve dikey eksenin her iki tarafına görseli oluşturan öğelerin eşit olarak dağıtılması ile oluşturulur. Dengenin olmadığı görselde öğeler birbirinin üzerine veya ekranın bir tarafına yığılmış biçimde gözükür. Dengenin olmadığı görselde öğeler birbirinin üzerine veya ekranın bir tarafına yığılmış biçimde gözükür.

Vurgu: Materyalde kullanılan görsellerin belirli bir bölümüne dikkat çekilmek istenebilir. Öğeyi ilgi merkezi haline getirebilmek için kullanılan farklı teknikler bulunmaktadır.

·         Ok ve benzeri yön gösteren çizgilerin ve şekillerin kullanılması.

·         Odaklanılacak öğenin farklı şekilde boyutlandırılması.

·         Farklı renk ve doku kullanımları

Hizalama: Görsel materyallerin daha kolay algılanmasında, öğeler arasında kurulan ilişkilerin daha rahat anlaşılmasında önemli rol oynar. Materyal içinde düzenli bir şekilde yerleştirilmiş öğeler öğrenmede de kolaylık sağlar. Öğeler arası hizalamanın yanı sıra tüm öğelerin materyale göre hizalanmasına da özen gösterilmelidir.

Yakınlık:Öğelerin arasındaki ilişkiyi öğelerin birbirleri arasındaki uzaklıkları ve yakınlıkları belirler. Birbirleri ile yakın öğeler ilişkili uzak olan öğeler ise ilişkisiz olarak anlamlandırılırlar.

Tutarlılık: Bazı unsurların sayfa ya da materyal boyunca aynı sistematikte sürdürülmesidir. Bu sayede parçalar arasında birliktelik sağlanarak görsel bir anahtar sunulmuş olur. Tekrarlama ile aynı parçalar birleştirilir ve okuyucunun gözünün parça üzerine odaklanması sağlanır.

Oran- Orantı:Oran boyut ile şekil arasındaki ilişkidir.İyi bir orantı için şekillerin boyutlarının iyi değerlendirilmesi gerekir.

KAYNAKÇA

http://bilisimg.wordpress.com/2012/10/15/tasarim-unsurlari-ve-ilkeleri/

http://fundadag.files.wordpress.com/2012/03/gc3b6rsel-materyal-tasarc4b1m-ilkeleri_fd.pdf

http://moodle.baskent.edu.tr/pluginfile.php/198/mod_resource/content/0/ders_sunumlari/Gorsel_Tasarim_Ilkeleri_-_Sunum.pdf

http://www.grafikerler.org/konu/tasari-ilkeleri.21781/

http://gorseltasarim.wordpress.com/deneme-2/tutarlilik/

http://yunus.hacettepe.edu.tr/~yascan05/wordpress/?tag=tasarim-ilkeleri

7.KAYNAKÇA

http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/149/baki.htm

http://ilkogretim-online.org.tr/vol2say1/v02s01c.pdf?ref=ima

http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/199612ADNAN%20BAK%DD.pdf

http://journals.manas.edu.kg/mjsr/oldarchives/Vol11_Issue21_2009/629-1698-1-PB.pdf

http://www.okularabul.com/BilgiKosesi/Yazilar/125/matematik-egitiminde-teknoloji-ve-yazilim-kullaniminin-onemi

6.VİDEO

5.MATEMATİK EĞİTİMİNDE TEKNOLOJİ VE YAZILIM KULLANIMININ ÖNEMİ

Dünyada bilginin önemi hızla artmakta, buna bağlı olarak "bilgi" kavramı ve "bilim" anlayışı da değişmekte, teknoloji ilerlemekte ve tüm bu değişimlere ayak uydurabilmek için toplumların bireylerden beklediği beceriler de değişmektedir. Bilim ve teknolojideki ilerlemelere koşut olarak, Matematik eğitiminin de bu gelişmelere uyum sağlaması gerekmektedir. Matematik eğitimi literatürdeki son on yıllık birikime bakıldığında,Matematik yapmada ve öğretiminde teknoloji kullanmanın, görselliğin ve interaktif uygulamaların verimliliği artırmada ne denli ön plana çıktığı görülmektedir.

Günümüzde sembolik ve nümerik her türlü ve her düzeyde Matematik yapmanın ve öğretmenin araçlarını sunan bilgisayar yazılımı mevcuttur. Bunların önde gelenleri Mathematica, Matlab,  Maple olup bu yazılımlar pek çok gelişmiş ülkede ilköğretimden, doktora düzeyine kadar Matematik eğitiminde de artan bir oranda kullanılmaktadır. Okullarda Mathematica dilinde yazılmış olan ve ilköğretim için özel hazırlanmış olan bu interaktif program sınıf içinde kullanıldığı gibi, okulların  web siteleri ile  uyumlandırılabildiği   için öğrencilerin  ödevlerini yaparken ve sınavlara hazırlanırken de bu programdan yararlanabilmeleri sözkonusudur.

Matematik Eğitiminde yazılım programı kullanmanın katkıları;

·       Keşfettirerek Öğretmek ve Matematiğin eğlenceli yanlarını keşfettirmek

·       Tahmin becerisini artırmak

·       Matematik kavram ve yöntemin görsel araçlarla kavratılması. Dolayısıyla Matematiksel sezgiyi geliştirmek

·       Öğretmen tarafından tahtada elle yapılması güç ya da olanaksız süreçleri gerçekleştirmek.

·       Bilgileri pekiştirmek ve hızlı hesaplamalar yapmak

·       Okul sitesini kullanarak evden bilgisayar uygulamalarını yapma ve dersi yeniden izleme olanağı

·       Eğitimde Teknoloji kullanımının katkılarını daha somutlaştıracak örnekler verebiliriz.

Örneğin: Çember ve çokgen ilişkisi, rasyonel sayıların sonsuzluğu,Fibonacci sayılarının altın spiralle ilişkisi, Pisagor Teoremi ya da geometrik olasılık  konuları bilgisayarın yarattığı olanaklarla  ve salt görsel araçlarla sunulabilir.  Pi sayısının beş milyar basamağını görmek, bir madeni parayı  yada  bir zarı bir milyon kez atmak ya da bir fraktalı 10 aşamasında resmetmek gibi süreçler ancak bilgisayarın sunduğu olanaklar ile gerçekleştirilebilir.

4.ÜLKEMİZDE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN MATEMATİK DERSİNDE KULLANILMASI

Ülkemizde 1984’te orta öğretim kurumlarına bilgisayar alınması ile başlatılan “okulları bilgisayar ile donatma” çalışmaları sonuç vermiş ve bugün birçok okulumuzda hem bilgisayar laboratuvarı hem de dersliklerde bilgisayar ve yansıtım yardımıyla dersler işlenebilir hale gelmiştir. Bu durumda, gerek ilköğretim ve gerekse orta öğretim düzeyinde Matematik öğretmeni olarak yetiştirilen öğretmen adaylarının bilgisayar destekli öğretim konusunda donanımlı ve deneyimli olmalarının sağlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Ülkemizde üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde öğrenim görmekte olan İlköğretim Matematik Öğretmenliği bölümü öğrencilerine verilen 6. ve 7. yarıyıllarda Özel Öğretim Yöntemleri (Matematik Öğretimi) dersi ve yine 7. yarıyılda Bilgisayar Destekli Matematik Öğretimi dersi ile öğrencilere gerekli eğitimi vermek üzere bilgiler

verilmektedir. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığınca 1998’de yapılan düzenleme ile Eğitim Fakültelerinin Öğretmen Yetiştirme Lisans Programlarında İlköğretim Matematik Öğretmenliği alanının 4. sınıfında, 3 saat teorik olmak üzere 3 kredilik Bilgisayar Destekli

Matematik Öğretimi dersi yer almaktadır.

3.BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN MATEMATİK DERSİNDE KULLANILMASI

Matematik eğitiminde teknolojinin kullanılması yeni bir yaklaşım değildir. 1980’li yılların başından itibaren matematik derslerinde normal hesap makineleriyle, ilerleyen yıllarda ise grafik hesap makineleriyle matematik öğretimi yapılmaya başlanmıştır. Ancak ilerleyen teknoloji ve öğrenme nesneleri ile şu an geldiğimiz nokta, normal hesap makinelerinin kullanıldığı zamanlardan oldukça farklı ve gelişmiş durumdadır. Öğretim yöntemleri ve ders araç ve gereçleri, çağın ve toplumun gereksinimlerine göre yeniden ele alınmaktadır. Teknolojideki hızlı gelişme sayesinde eğitim öğretim süreçlerinde kullanılabilecek araç gereçlere her gün yenileri eklenmektedir.

Farklı teknolojik ürünler, öğrencilerin ortaöğretim matematik ve geometri dersi kazanımlarında yer alan kavramları modellemelerine yardımcı olabildiği gibi, problem çözme aşamalarına da katkıda bulunmaktadır.

 Matematik ve Geometri Yazılımları

Matematik ve geometri eğitiminde sıklıkla kullanılan yazılım ve öğrenme nesneleri şöyle

sıralanabilir:

Dinamik Geometri Yazılımları (DGY) GeoGebra, Cabri Geometry, Geometer’s Sketchpad dinamik geometri yazılımları arasında en fazla tercih edilenler olarak sıralanabilir. Dinamik geometri yazılımları iki ve uc boyutta geometrik yapıların oluşturulmasına ve bu yapıların hareket ettirilmesine imkan vermesi nedeniyle oldukca yararlı bulunmaktadır.

Bilgisayar Cebiri Sistemleri (BCS):Bilgisayar Cebiri Sistemleri (BCS) arasında yer alan Mathematica, Maple, Matlab veya Mathcad gibi yazılımlar ise cebirsel ifadeleri sadeleştirme, limit, integral gibi analiz duzeyinde problem cozumleri ve mühendislik duzeyinde fonksiyon analizlerinin yapılmasına imkan sağlayan programlardır.

Sanal matematik manipulatifleri (öğrenme nesneleri)  :Öğrenme nesneleri tanımının ne olduğuna dair net bir ifade olmasa da araştırmacılar sanal ortamlarda öğrenme ve öğretme

amaçları icin tasarlanan birim yapılar şeklinde ortaya konulan anlamlarda birliktelik göstermektedir . Oluşturulan bu birim yapıların temel amacı herhangi bir öğretimamacıyla yeniden bir araya getirilip yeni bir urun şeklinde ortaya konulabilmesidir.

2.BİLGİSAYAR DESTEKLİ EĞİTİM’İN SINIRLILIKLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI

• Bilgisayar donanımları alanındaki çok hızlı gelişmeler, katı standartları sakıncalı bulmaktadır. 
• Standartların belirlenmesinin teknolojideki gelişmelere cevap verebilecek şekilde esnek tutulmasında yarar vardır.
• Donanım ve yazılım olarak maliyeti yüksektir. Bu sorunun minimum olabilmesi için yazılımların disiplinler arası alanlara hitap edecek şekilde hazırlanması gerekir.
• Öğretmenler yazılım ve donanım alanında yeterli hizmet içi eğitimden geçirilmemektedir. Türkiye'nin her bir köşesindeki okullara hızla ulaşan bilgisayar sayılarına bakılırsa bu alanda yetiştirilen öğretmen sayıları yeterli değildir.